Odpoczynki kierowców busów od 1 lipca 2026. Jak prawidłowo planować czas pracy i uniknąć naruszeń?

Od 1 lipca 2026 firmy wykonujące międzynarodowy transport drogowy busami o dopuszczalnej masie całkowitej od 2,5 do 3,5 tony zostaną objęte obowiązkiem stosowania przepisów dotyczących czasu jazdy, przerw i odpoczynków. Dla wielu przedsiębiorców największym wyzwaniem nie będzie samo poznanie nowych regulacji, ale ich prawidłowe stosowanie w codziennej pracy. W praktyce to właśnie błędy przy planowaniu odpoczynków najczęściej prowadzą do naruszeń, których można uniknąć dzięki odpowiedniej organizacji pracy oraz bieżącej analizie danych z tachografu.

Regularny dzienny okres odpoczynku- podstawowa zasada, o której trzeba pamiętać

Regularny dzienny okres odpoczynku trwa co najmniej 11 godzin i musi zostać wykorzystany w każdej 24-godzinnej dobie liczonej od momentu rozpoczęcia pracy. Oznacza to, że planując dzień kierowcy, należy uwzględnić nie tylko czas prowadzenia pojazdu, ale również wszystkie pozostałe aktywności wykonywane w ciągu dnia. Dobrym sposobem na szybkie sprawdzenie, do której godziny kierowca może pracować, jest odjęcie od 24-godzinnej doby wymaganych 11 godzin odpoczynku. Pozostaje wówczas 13 godzin na wszystkie czynności związane z wykonywaniem przewozu. Jeżeli kierowca rozpoczyna pracę o godzinie 7:00, powinien zakończyć ją najpóźniej o 20:00, aby rozpocząć regularny odpoczynek i zmieścić się w obowiązujących przepisach.

Przepisy dopuszczają również możliwość podzielenia regularnego odpoczynku. W takim przypadku pierwsza część musi trwać co najmniej trzy godziny, natomiast druga nie mniej niż dziewięć godzin. Takie rozwiązanie pozwala wydłużyć okres aktywności kierowcy do 15 godzin w ciągu doby, jednak wymaga odpowiedniego zaplanowania całego dnia pracy.

Skrócony dzienny odpoczynek można wykorzystać tylko w określonych sytuacjach

Przepisy pozwalają także na skrócenie dziennego okresu odpoczynku do minimum dziewięciu godzin. W takim przypadku kierowca może wykonywać swoje obowiązki przez maksymalnie 15 godzin od rozpoczęcia pracy. Jeżeli dzień rozpoczyna się o godzinie 7:00, zakończenie wszystkich czynności powinno nastąpić najpóźniej o godzinie 22:00.

Możliwość skrócenia odpoczynku nie oznacza jednak pełnej dowolności. Kierowca może wykorzystać maksymalnie trzy skrócone dzienne okresy odpoczynku pomiędzy dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku. Warto zwrócić uwagę, że nie chodzi tutaj o tydzień kalendarzowy, lecz o okres pomiędzy kolejnymi odpoczynkami tygodniowymi. To właśnie ten element bardzo często powoduje błędną interpretację przepisów i prowadzi do niepotrzebnych naruszeń.

Tygodniowy odpoczynek kierowcy - 24 czy 45 godzin?

Kolejnym ważnym elementem planowania czasu pracy są tygodniowe okresy odpoczynku. Regularny tygodniowy odpoczynek trwa co najmniej 45 godzin, natomiast skrócony może wynosić minimum 24 godziny, ale mniej niż 45 godzin.

Jednocześnie należy pamiętać, że kolejny tygodniowy odpoczynek musi rozpocząć się najpóźniej po zakończeniu sześciu kolejnych okresów 24-godzinnych liczonych od zakończenia poprzedniego odpoczynku tygodniowego. W praktyce oznacza to konieczność bardzo dokładnego planowania pracy kierowcy na kilka dni do przodu. Nawet niewielkie przesunięcia w harmonogramie mogą spowodować przekroczenie dopuszczalnych terminów.

Rekompensata skróconego tygodniowego odpoczynku

Każde skrócenie tygodniowego odpoczynku wiąże się z obowiązkiem jego późniejszej rekompensaty. Jeżeli kierowca wykorzystał na przykład odpoczynek trwający 30 godzin, oznacza to, że do oddania pozostaje 15 godzin. Tę różnicę należy zrekompensować przed końcem trzeciego tygodnia następującego po tygodniu, w którym doszło do skrócenia odpoczynku.

Co ważne, brakujące godziny nie muszą być dołączone wyłącznie do regularnego 45-godzinnego odpoczynku tygodniowego. Mogą zostać połączone z innym okresem odpoczynku trwającym co najmniej dziewięć godzin. Dzięki temu planowanie rekompensat daje większą elastyczność, jednak jednocześnie wymaga dokładnego kontrolowania terminów oraz prawidłowego dokumentowania całego procesu.

Dlaczego sama informacja o naruszeniu nie wystarczy?

Wiele firm korzysta z usług zewnętrznych podmiotów zajmujących się rozliczaniem czasu pracy kierowców. To dobre rozwiązanie z punktu widzenia przygotowania ewidencji czy wsparcia prawnego, jednak nie zastępuje bieżącej kontroli sytuacji kierowców.

Największym problemem jest to, że informacja o naruszeniu często pojawia się dopiero wtedy, gdy jest już za późno na jego uniknięcie. Tymczasem skuteczne planowanie pracy wymaga stałego monitorowania danych z kart kierowców i tachografów oraz możliwości sprawdzenia, czy kierowca odebrał już należną rekompensatę, kiedy powinien rozpocząć kolejny odpoczynek oraz czy harmonogram na kolejne dni nie doprowadzi do naruszenia przepisów.

Właśnie dlatego tak duże znaczenie mają narzędzia umożliwiające bieżącą analizę danych. Dzięki nim osoby planujące pracę kierowców mogą reagować odpowiednio wcześniej, zamiast dopiero analizować gotowe naruszenia.

TachoScan w zestawie z urządzeniem TachoReader Combo Plus dla busów 2,5–3,5 tony TachoScan w zestawie z TachoReader Combo Plus to praktyczne rozwiązanie dla firm transportowych, które chcą uporządkować obowiązki związane z odczytem, archiwizacją i kontrolą danych. Zobacz produkt

Każdy regularny odpoczynek tygodniowy musi zostać odebrany poza kabiną pojazdu

Przepisy Pakietu Mobilności wprowadziły również obowiązek odbywania każdego regularnego tygodniowego odpoczynku trwającego co najmniej 45 godzin poza kabiną pojazdu. Odpoczynek powinien zostać zapewniony w miejscu zakwaterowania wyposażonym w odpowiednią infrastrukturę noclegową i sanitarną. Oznacza to, że planowanie tras powinno uwzględniać nie tylko miejsce zakończenia pracy kierowcy, ale również możliwość zapewnienia odpowiednich warunków do odbycia takiego odpoczynku.

Obowiązkowy powrót kierowcy do kraju

Przepisy nakładają również obowiązek umożliwienia kierowcy powrotu do centrum operacyjnego pracodawcy lub miejsca zamieszkania co cztery tygodnie na regularny tygodniowy odpoczynek trwający co najmniej 45 godzin. Niewywiązanie się z tego obowiązku stanowi naruszenie, które może zostać wykazane podczas kontroli na podstawie danych zapisanych na karcie kierowcy.

Dlatego planowanie tras powinno uwzględniać nie tylko realizację zleceń transportowych, ale również odpowiednie zaplanowanie terminów powrotów kierowców.

Powrót bez pojazdu z tachografem również wymaga odpowiedniego udokumentowania

W praktyce zdarzają się sytuacje, w których kierowca pozostawia pojazd za granicą i wraca do kraju samolotem, samochodem osobowym lub innym środkiem transportu. W takim przypadku po ponownym włożeniu karty do tachografu konieczne jest wykonanie wpisu manualnego, który uzupełni informacje o czynnościach wykonywanych od momentu wyjęcia karty.

Prawidłowe wykonanie wpisu pozwala zachować ciągłość zapisów i właściwie udokumentować przebieg aktywności kierowcy. Jest to element, o którym łatwo zapomnieć, a który ma istotne znaczenie podczas późniejszej kontroli danych.

Podsumowanie

Planowanie odpoczynków kierowców busów po 1 lipca 2026 będzie wymagało znacznie większej dokładności niż dotychczas. Przewoźnicy muszą zwracać uwagę nie tylko na długość poszczególnych odpoczynków, ale również na terminy ich wykorzystania, obowiązek rekompensaty skróconych odpoczynków tygodniowych, organizację regularnych odpoczynków poza kabiną pojazdu oraz zapewnienie kierowcom powrotu do kraju w odpowiednich odstępach czasu.

Im wcześniej firma wdroży odpowiednie procedury oraz zacznie na bieżąco analizować dane z tachografów i kart kierowców, tym łatwiej będzie uniknąć naruszeń i bezpiecznie dostosować się do nowych obowiązków.